اقتصاد

گسترش دستفروشی در کلان‌شهرهای ایران طی دهه‌های اخیر به یکی از مشهودترین جلوه‌های دگرگونی‌های اقتصادی و اجتماعی در فضای شهری تبدیل شده است. بنا به گزارش مسئولان در سال 1404 فقط در شهر تهران 35 هزار دستفروش مشغول به فعالیت بوده‌اند که...

تمدید روزانهٔ کار محدودیت‌های جدی برای سرمایه‌دار دارد. اما راه دیگری برای بالا بردن اضافه ارزشی که استخراج می‌کند هست. به طور مشخص با کم کردن میزان کاری که کارگر برای خود کار می‌کند - یعنی با کم کردن میزان کار اجتماعاً لازم برای بازتولید نیروی کار - می‌توان به این هدف رسید. این پروسه، «تولید اضافه ارزش نسبی» نام دارد.

تمدید روزانهٔ کار بخشی جداناپذیر از پروسهٔ استثمار سرمایه‌دارانه است. این روش به طور مشخص باعث بالا رفتن اضافه ارزش مطلق می‌شود که نتیجتاً نرخ سود را بالا می‌برد. منتهی این کار باعث فرسوده شدن هرچه بیشتر نیروی کار و فلاکت کارگر می‌شود. به همین دلیل است که همواره در کانون نزاع بین کار و سرمایه بوده است.

مایکل رابرتز در بخش یکم پژوهش مشترک خود با گولیلمو کارکدی سه نظریهٔ جریان اصلی درباره‌ی تورم — مانیتاریسم، کینزی‌گریِ فشار هزینه و کشش تقاضا، و نظریهٔ انتظارات بانک‌های مرکزی — را نقد می‌کند و نشان می‌دهد هیچ‌یک با شواهد تجربی سازگار نیستند؛ به همین دلیل است که جریان اصلی «نظریهٔ جامع تورم» ندارد.

مایکل رابرتز در بخش دوم پژوهش مشترک خود با گولیلمو کارکدی، ضمن واکاوی دیدگاه‌های هترودوکس پیرامون تورم —اعم از رویکرد انحصار و اضافه‌بها و رویکرد کشمکش طبقاتی— به بررسی نظریه‌های مارکسیستی متفکرانی چون باراده، ماتیک، مندل، هارمن، چونارا، انور شیخ، ماورودئاس و خاتزیرافایلیدیس می‌پردازد و نشان می‌دهد که چرا هیچ‌یک از این رویکردها، نظریه‌ای جامع و کاملِ مارکسیستی از تورم به شمار نمی‌آیند.

مایکل رابرتز در بخش سوم پژوهش مشترکش با گولیلمو کارکدی، «نظریه ارزش‌پایه تورم» را معرفی می‌کند.

مایکل رابرتز در بخش پایانی این مجموعه، «نظریه ارزش‌پایه تورم» را بر جهش تورمی پساهمه‌گیری می‌آزماید: شکست نظریه‌های جریان اصلی و هترودوکس در تبیین این جهش، شواهد دستمزد حقیقی بر مبنای ارزش، و چرایی بازگشت رکود تورمی و ماندگاری تورم در شرایطی که پول در گردش فزاینده است و رشد ساعت‌های کار روبه‌کندی.

در این بخش به حجم و نرخ ارزش اضافه، و تبعاتی که دارند پرداخته می‌شود.

در این بخش به تقسیم سرمایه به دو بخش متغیر و ثابت پرداخته شده، و به شبهات پاسخ داده می‌شود.

تئوری اضافه ارزش مارکس یک یافتهٔ ارزشمند علمی است. یافته‌ای که مداحان و کشیشان سرمایه‌داری تمام تلاش خود را کردند تا آن را تکفیر کنند تا منافع سرمایه حفظ شود. این رویه یادآور رفتاری است که کشیشان کلیسای کاتولیک با امثال گالیله کردند.

در این بخش، جوانشیر به اضافه ارزش می‌پردازد و پرده از راز پدید آمدن سود برمی‌دارد.

در این بخش، به سرمایه پرداخته می‌شود. او پیش از تعریف سرمایه، ابتدا توضیح می‌دهد سرمایه چه نیست و با معرفی و پیوند دادن آن به اضافه ارزش، راه را برای تعریف دقیق و علمی سرمایه باز می‌کند.

در این بخش، جوانشیر علاوه بر توضیح تئوری ارزش کارپایهٔ مارکسی، نظریه‌های دیگر را نیز بررسی کرده و با رد آن‌ها از تئوری ارزش کارپایه دفاع می‌کند. او در پایان به تحلیل و بررسی نظرات دانشمندان اسلامی در این حوزه می‌پردازد.

این بخش، مقدمهٔ درس‌گفتارهای کاپیتال از ف.م. جوانشیر است.

این نوشته استدلال می‌کند که چین، هم در چرخه جهانی انباشت ادغام شده، و هم از آن گسسته است. به این معنا که به لطف ساختار سیاسی‌اش امکان تابع کردن روابط خارجی در برابر الزامات انباشت داخلی را دارد. چیزی که «گسست با ویژگی های چینی» نامیده شده است. افق راهبردی‌ای که می‌تواند چراغ راه بقیهٔ کشورهای پیرامونی باشد.

به زودی مذاکرات برای تعیین دستمزد برای سال آینده شروع خواهد شد، و به رسم هر سال قرار است انواع و اقسام بهانه‌ها برای توجیه جلوگیری از افزایش معنادار دستمزدها به کار گرفته شود.

یوستین هاوگ، اقتصاددان و استاد دانشگاه کمبریج، در این مقاله با اتکا به داده‌ها و تجربه‌های تاریخی به نقش اساسی تولیدات کارخانه‌ای و داشتن بستر صنعتی برای توسعه‌یافتگی تاکید میکند.

مایکل رابرتز، اقتصاددان مارکسیست بریتانیایی، در این مقاله به توجه گسترده‌ی سرمایه به هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری‌های عظیم در این حوزه میپردازد. او استدلال میکند که پیشرفت در این حوزه به احتمال زیاد در کوتاه مدت باعث ترکیدن حباب ناشی از انتظارات نامعقول و سقوط شرکت‌های ضررده خواهد شد. اما در بلندمدت میتواند بهره‌وری نیروی کار را برای سرمایه با «تخریب خلاقانه» بالا ببرد. امری که ضربه‌ای مهلک به کارگران قربانی این تحول خواهد زد.