# پیشتاز > پیشتاز - تحلیل و مطالعه سوسیالیستی ## Articles - [«استثمار» در واقع به چه معناست؟](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%C2%AB%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%AB%D9%85%D8%A7%D8%B1%C2%BB%20%D8%AF%D8%B1%20%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%20%D8%A8%D9%87%20%DA%86%D9%87%20%D9%85%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/): اکثر مردم فکر می‌کنند استثمار صرفاً به معنای دستمزد کم یا رفتار نامناسب است. اما این‌ها تنها جلوه‌های خاصی از استثمار و نه مفهوم آن به معنای کامل کلمه هستند. از نظر کارل مارکس، استثمار را نمی‌توان به لحظات مجزا در یک سیستم خنثی تقلیل داد. این نه یک جداسازی یا انحراف، بلکه ... - [حاکمیت‌سازی از یک اقتصاد سیاسی سه‌قاره‌ای](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%DB%8C%DA%A9%20%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%20%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%20%D8%B3%D9%87%E2%80%8C%D9%82%D8%A7%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C/): اقتصاد نئوکلاسیک، نظریه وابستگی مارکسیستی (و دیگر مکاتب فکری غیرمتعارف) را به‌مثابه یک اثرِ از‌مدافتاده جلوه داده است؛ یک اثر منسوخ شدۀ فکری متعلق به آمریکای لاتین در دوران جنگ سرد، که... - [نقشۀ وابستگی و فرارَویِ سازوکارها از مرزهای ملی](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D9%86%D9%82%D8%B4%DB%80%20%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C%20%D9%88%20%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B1%D9%8E%D9%88%DB%8C%D9%90%20%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%20%D8%A7%D8%B2%20%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%D9%84%DB%8C/): یادداشت قبلی ما، نظریۀ مارکسیستیِ وابستگی را به‌عنوان سنگ‌بنای یک  اقتصاد سیاسیِ سه‌قاره‌ای، بازسازی کرد. آن مطلب، بنیان نظری بحث بود. این یادداشت، شالودۀ تجربی آن را بنا می‌کند. - [نئولیبرالیسم و قشر روشنفکر](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D9%86%D8%A6%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85%20%D9%88%20%D9%82%D8%B4%D8%B1%20%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86%D9%81%DA%A9%D8%B1/): یکی از ویژگی‌های مهم سرمایه‌داری نولیبرال در کشوری جهان سومی مانند هند، شکافی است که میان مردمِ زحمتکش و روشنفکران ایجاد می‌کند. در دورۀ استعمار هند توسط انگلستان، ... - [اصلاحات در شرایط محاصره: درک مفهوم اقدامات اقتصادی جدید کوبا](https://pishtaz.net/%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C/%D8%AF%D8%B1%DA%A9%20%D9%85%D9%81%D9%87%D9%88%D9%85%20%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%20%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF%20%DA%A9%D9%88%D8%A8%D8%A7/): مبارزۀ طولانی انقلاب کوبا به پایان نرسیده است: نوآوری اقتصادی و همبستگی بین‌المللی در حال مقابله با تشدید محاصرۀ آمریکا است. - [مبارزۀ دولت‏ها برای نیل به حاکمیت واقعی](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%80%20%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%E2%80%8F%D9%87%D8%A7%20%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C%20%D9%86%DB%8C%D9%84%20%D8%A8%D9%87%20%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%20%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C/): تامر منصور، تحلیل‎گر مصری، در مقاله‌ای چهاربخشی به مسئلۀ حاکمیت دولت‌ها می‌پردازد. او در ابتدا با ارائۀ مثال‌هایی از چهار گوشۀ جهان نشان می‌دهد که چگونه سیاست‌های نواستعماری امپریالیسم، دولت‌های به‌ظاهر رهاشده از استعمار کهن را دوباره به بند کشیده است. - [سیاستِ خواندن](https://pishtaz.net/%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%8C%20%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D9%88%20%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%90%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86/): عملِ خواندن چیزی فراتر از صرفاً دنبال کردن متن با چشم یا - اگر کتاب‌های صوتی را ترجیح می‌دهید - با گوش است. اگر خواندن به شیوه‌ای صحیح انجام شود، هنری است که از طریق تعامل فکری با نویسنده (یا نویسندگان) به درکی عمیق‌تر و بهتر می‌انجامد. ... - [شکست از دید چه‌کسی؟؛ بازنویسی معیارهای سنجش سوسیالیسم](https://pishtaz.net/%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C/%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%AF%DB%8C%D8%AF%20%DA%86%D9%87%E2%80%8C%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%9F%20%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C%20%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4%20%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85/): ادعا می‌کنند که سوسیالیسم «شکست خورده» است. اگر بپرسیم: چه کسی موفقیت را تعریف می‌کند و با چه معیارهایی؟ ناگهان ادعا فرو می‌پاشد. جوامع سوسیالیستی، از اتحاد شوروی تا چین، ... - [ایرانِ پس از جنگ](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%90%20%D9%BE%D8%B3%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%AC%D9%86%DA%AF/): با کاهش فضای جنگی در ایران به طور طبیعی مسائل سیاسی و اقتصادی در افکار عمومی برجسته می‌شود. در صدر این مسائل هم مسائل اقتصادی قرار دارد. - [دستفروشی به مثابه جلوه‌ای از بحران ساختاری سرمایه‌داری](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%85%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D9%87%20%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/): گسترش دستفروشی در کلان‌شهرهای ایران طی دهه‌های اخیر به یکی از مشهودترین جلوه‌های دگرگونی‌های اقتصادی و اجتماعی در فضای شهری تبدیل شده است. بنا به گزارش مسئولان در سال 1404 فقط در شهر تهران 35 هزار دستفروش مشغول به فعالیت بوده‌اند که... - [ایران، چهار راه حوادث بزرگ!](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C%20%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%20%D8%B1%D8%A7%D9%87%20%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%AB%20%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%21/): حوادث سال‌های اخیر جهان و قدرت گرفتن راست‌ها، به ویژه راست‌های افراطی در بسیاری از کشورهای بزرگ سرمایه‌داری و کشورهای شرق اروپا، آمریکای لاتین و برخی کشورهای آسیایی، روی کار آمدن افراطی‌ترین و نژادپرست‌ترین بخش‌های محافظه‌کاران... - [حاکمیت ملی، ضد امپریالیسم و مقاومت ایران](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D8%AD%D8%A7%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AA%20%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%8C%20%D8%B6%D8%AF%20%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85%20%D9%88%20%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/): حملۀ مجدد امپریالیستی به ایران بار دیگر یکی از عمیق‌ترین نقاط ضعف سیاسی و نظری بخش‌های بزرگی از چپ معاصر را آشکار کرده است. دقیقاً در لحظۀ تاریخی که جهان شاهد فروپاشی شتابندۀ نظم امپراتوری تک‌قطبی و ظهور پیکربندی چندقطبی جدید روابط بین‌الملل است،... - [لانچرهای اقتصادی را اعزام کنید](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%86%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C%20%D8%B1%D8%A7%20%D8%A7%D8%B9%D8%B2%D8%A7%D9%85%20%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF/): در طول سال گذشته، حساس‌ترین روزها، و حیاتی‌ترین وقایع در عمر جمهوری اسلامی ایران را تجربه کردیم. هیچگاه درگیر چنین تهدید وجودی نبوده‌ایم؛ و هنوز سایۀ آن بر فراز سر کشور، مردم، و حکومت سنگینی می‌کند. علیرغم تلاش رسانه‌های امپریالیستی برای جداسازی این اجزا از یکدیگر، حکم تاریخ، اینان را درهم‌ تنیده است. - [تولید اضافه ارزش نسبی](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%20%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D9%81%D9%87%20%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%20%D9%86%D8%B3%D8%A8%DB%8C/): تمدید روزانهٔ کار محدودیت‌های جدی برای سرمایه‌دار دارد. اما راه دیگری برای بالا بردن اضافه ارزشی که استخراج می‌کند هست. به طور مشخص با کم کردن میزان کاری که کارگر برای خود کار می‌کند - یعنی با کم کردن میزان کار اجتماعاً لازم برای بازتولید نیروی کار - می‌توان به این هدف رسید. این پروسه، «تولید اضافه ارزش نسبی» نام دارد. - [ماتریالیسم، رئالیسم و نظریه بازتاب](https://pishtaz.net/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87/%D9%85%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85%D8%8C%20%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85%20%D9%88%20%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87%20%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8/): این مقاله که در سال ۱۹۸۲ نگاشته شده، با بازخوانی انتقادی «نظریه بازتاب» در معرفت‌شناسی مارکسیستی، قرائت‌های مکانیکی و منفعلانه از آن را به چالش می‌کشد. نویسنده استدلال می‌کند که... - [اضافه ارزش مطلق-روزانهٔ کار](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D9%81%D9%87%20%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%20%D9%85%D8%B7%D9%84%D9%82-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87%20%DA%A9%D8%A7%D8%B1/): تمدید روزانهٔ کار بخشی جداناپذیر از پروسهٔ استثمار سرمایه‌دارانه است. این روش به طور مشخص باعث بالا رفتن اضافه ارزش مطلق می‌شود که نتیجتاً نرخ سود را بالا می‌برد. منتهی این کار باعث فرسوده شدن هرچه بیشتر نیروی کار و فلاکت کارگر می‌شود. به همین دلیل است که همواره در کانون نزاع بین کار و سرمایه بوده است. - [نظریه‌های تورم: بخش یکم — جریان اصلی](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%DB%B1/): مایکل رابرتز در بخش یکم پژوهش مشترک خود با گولیلمو کارکدی سه نظریهٔ جریان اصلی درباره‌ی تورم — مانیتاریسم، کینزی‌گریِ فشار هزینه و کشش تقاضا، و نظریهٔ انتظارات بانک‌های مرکزی — را نقد می‌کند و نشان می‌دهد هیچ‌یک با شواهد تجربی سازگار نیستند؛ به همین دلیل است که جریان اصلی «نظریهٔ جامع تورم» ندارد. - [نظریه‌های تورم: بخش دوم — هترودوکس و مارکسیستی](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%DB%B2/): مایکل رابرتز در بخش دوم پژوهش مشترک خود با گولیلمو کارکدی، ضمن واکاوی دیدگاه‌های هترودوکس پیرامون تورم —اعم از رویکرد انحصار و اضافه‌بها و رویکرد کشمکش طبقاتی— به بررسی نظریه‌های مارکسیستی متفکرانی چون باراده، ماتیک، مندل، هارمن، چونارا، انور شیخ، ماورودئاس و خاتزیرافایلیدیس می‌پردازد و نشان می‌دهد که چرا هیچ‌یک از این رویکردها، نظریه‌ای جامع و کاملِ مارکسیستی از تورم به شمار نمی‌آیند. - [نظریه‌های تورم: بخش سوم — نظریه‌ی ارزشی تورم](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%DB%B3/): مایکل رابرتز در بخش سوم پژوهش مشترکش با گولیلمو کارکدی، «نظریه ارزش‌پایه تورم» را معرفی می‌کند. - [نظریه‌های تورم: بخش چهارم — تورم پساهمه‌گیری](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85-%DB%B4/): مایکل رابرتز در بخش پایانی این مجموعه، «نظریه ارزش‌پایه تورم» را بر جهش تورمی پساهمه‌گیری می‌آزماید: شکست نظریه‌های جریان اصلی و هترودوکس در تبیین این جهش، شواهد دستمزد حقیقی بر مبنای ارزش، و چرایی بازگشت رکود تورمی و ماندگاری تورم در شرایطی که پول در گردش فزاینده است و رشد ساعت‌های کار روبه‌کندی. - [ساخت حزب پیشاهنگ در کنیا](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%20%D8%AD%D8%B2%D8%A8%20%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D8%AF%D8%B1%20%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%A7/): این پژوهش از مجموعه «برای ساخت آینده» انترناسیونال مترقی حزب کمونیست مارکسیست کنیا را بررسی می‌کند: از ضرورت حزب پیشاهنگ در سنت مارکسیستی و گذار کنیا از مستعمره به نومستعمره تا راهبرد دومرحله‌ای انقلاب دموکراتیک ملی و سوسیالیستی، سانترالیسم دموکراتیک، خط توده‌ای و جبهه‌ی متحد فرودستان. - [نرخ و حجم اضافه ارزش](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D9%86%D8%B1%D8%AE%20%D9%88%20%D8%AD%D8%AC%D9%85%20%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D9%81%D9%87%20%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4/): در این بخش به حجم و نرخ ارزش اضافه، و تبعاتی که دارند پرداخته می‌شود. - [سرمایه متغیر-سرمایه ثابت](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D9%85%D8%AA%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA/): در این بخش به تقسیم سرمایه به دو بخش متغیر و ثابت پرداخته شده، و به شبهات پاسخ داده می‌شود. - [نقدی بر نظریات اقتصاددانان عامی‌گرای مدافع سرمایه دربارهٔ تئوری اضافه ارزش](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C%20%D8%A8%D8%B1%20%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AA%20%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86%20%D8%B9%D8%A7%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%20%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%81%D8%B9%20%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94%20%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C%20%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D9%81%D9%87%20%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4/): تئوری اضافه ارزش مارکس یک یافتهٔ ارزشمند علمی است. یافته‌ای که مداحان و کشیشان سرمایه‌داری تمام تلاش خود را کردند تا آن را تکفیر کنند تا منافع سرمایه حفظ شود. این رویه یادآور رفتاری است که کشیشان کلیسای کاتولیک با امثال گالیله کردند. - [ایجاد دموکراسی مردمی تمام‌فرآیندی در چین](https://pishtaz.net/%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C/%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF%20%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C%20%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%DA%86%DB%8C%D9%86/): در مجموعه پژوهشی «برای ساخت آینده» که به برساخت سوسیالیستی معاصر می‌پردازد، پاوِل وارگان و جیسون هیکل مفهوم «دموکراسی مردمی تمام‌فرآیندی» در چین را بررسی می‌کنند؛ نظامی پیچیده مبتنی بر مشارکت سیاسی گسترده و حکمرانیِ از پایین که به‌عنوان یکی از پایه‌های مادی فرآیند مدرنیزاسیون سوسیالیستی چین عمل می‌کند. - [اضافه ارزش](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D9%81%D9%87%20%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4/): در این بخش، جوانشیر به اضافه ارزش می‌پردازد و پرده از راز پدید آمدن سود برمی‌دارد. - [سرمایه](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87/): در این بخش، به سرمایه پرداخته می‌شود. او پیش از تعریف سرمایه، ابتدا توضیح می‌دهد سرمایه چه نیست و با معرفی و پیوند دادن آن به اضافه ارزش، راه را برای تعریف دقیق و علمی سرمایه باز می‌کند. - [تئوری ارزش](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C%20%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4/): در این بخش، جوانشیر علاوه بر توضیح تئوری ارزش کارپایهٔ مارکسی، نظریه‌های دیگر را نیز بررسی کرده و با رد آن‌ها از تئوری ارزش کارپایه دفاع می‌کند. او در پایان به تحلیل و بررسی نظرات دانشمندان اسلامی در این حوزه می‌پردازد. - [چند نکته درباره اقتصاد سیاسی سرمایه‌داری](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%DA%86%D9%86%D8%AF%20%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87%20%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%20%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C/): این بخش، مقدمهٔ درس‌گفتارهای کاپیتال از ف.م. جوانشیر است. - [تله توسیدید و افول امپریالیسم آمریکا](https://pishtaz.net/%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C/%D8%AA%D9%84%D9%87%20%D8%AA%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%AF%20%D9%88%20%D8%A7%D9%81%D9%88%D9%84%20%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85%20%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7/): مایکل رابرتز در این نوشته به بررسی «تله توسیدید» می‌پردازد و آن را در شرایط امروزی رقابت چین و آمریکا صورت‌بندی میکند. او استدلال می‌کند که بخشی از دلیل محافظه‌کاری چین و پرهیزش از درگیری مستقیم با آمریکا این است که چین نمی‌خواهد در «تله توسیدید» گرفتار شود. - [ایران پس از دو انقلاب](https://pishtaz.net/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%BE%D8%B3%20%D8%A7%D8%B2%20%D8%AF%D9%88%20%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8/): در این نوشته به تاریخ «انقلاب ملی و دموکراتیک ایران» از انقلاب مشروطه تا انقلاب ۵۷ و امروز پرداخته می‌شود. به راه طولانی‌ای که طی شده و راه طولانی‌ای که در پیش است. - [گسست با ویژگی های چینی](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%DA%AF%D8%B3%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D8%A7%20%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C%20%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%DA%86%DB%8C%D9%86%DB%8C/): این نوشته استدلال می‌کند که چین، هم در چرخه جهانی انباشت ادغام شده، و هم از آن گسسته است. به این معنا که به لطف ساختار سیاسی‌اش امکان تابع کردن روابط خارجی در برابر الزامات انباشت داخلی را دارد. چیزی که «گسست با ویژگی های چینی» نامیده شده است. افق راهبردی‌ای که می‌تواند چراغ راه بقیهٔ کشورهای پیرامونی باشد. - [رهایی اجتماعی بدون مبارزه با امپریالیسم؟ هرگز!](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86%20%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87%20%D8%A8%D8%A7%20%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85/): سیاست رهایی‌بخش زمانی معنا پیدا می‌کند که بتواند میان عدالت اجتماعی، استقلال سیاسی و مقاومت در برابر سلطه جهانی پیوند برقرار کند. مبارزه با استثمار داخلی بدون مواجهه با ساختار امپربالیستی به افقی محدود فروکاسته می‌شود، همان‌طور که جریان ضدامپربالیستی جداافتاده از مطالبات مردم نیز به بن‌بست خواهد رسید. - [تأملاتی درباره طبقات](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D8%B7%D8%A8%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/): فهم علمی و درست طبقات اجتماعی در سرمایه‌داری، یکی از بنیان‌های اصلی سیاست‌ورزی سوسیالیستی است. در این مقاله، نویسندگان بنیان‌های نظری طبقات در مارکسیسم را تبیین کرده و وضعیت طبقات در ایران را بررسی میکنند. - [چرا مارکسیسم؟](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%DA%86%D8%B1%D8%A7%D9%80%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%85/): رودریک دی در این مقاله به بررسی حقانیت نظری و تاریخی مارکسیسم میپردازد و به مجموعه‌ای از مسائل رایجی پاسخ می‌دهد که مدافعان مارکسیسم با آن مواجه‌اند. نویسنده با بررسی انتقادی مواضع رفورمیست‌ها (سوسیال دموکرات‌ها) و آنارشیست‌ها، بر ضرورت درک علمی از سرمایه‌داری، دفاع از تجربیات سوسیالیستی (از اتحاد جماهیر شوروی تا چین، ویتنام، کوبا و ونزوئلا)، و اتخاذ رویکردی ضدامپریالیستی تأکید می‌کند. این متن استدلال می‌کند که تنها با درک مکانیسم‌های درونی سرمایه‌داری و یادگیری از تجربیات گذشته می‌توان استراتژی مؤثری برای مبارزه با سلطهٔ سرمایه تدوین کرد. - [افزایش دستمزد یعنی رکود و تورم؟ : بررسی بهانه‌های همیشگی](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%B2%D8%AF%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5/): به زودی مذاکرات برای تعیین دستمزد برای سال آینده شروع خواهد شد، و به رسم هر سال قرار است انواع و اقسام بهانه‌ها برای توجیه جلوگیری از افزایش معنادار دستمزدها به کار گرفته شود. - [چرا کشورهای در حال توسعه نمی‌توانند صنعتی‌سازی را نادیده بگیرند](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%DA%86%D8%B1%D8%A7%20%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AD%D8%A7%D9%84%20%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87%20%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%20%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C%20%D8%B1%D8%A7%20%D9%86%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87%20%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D9%86%D8%AF/): یوستین هاوگ، اقتصاددان و استاد دانشگاه کمبریج، در این مقاله با اتکا به داده‌ها و تجربه‌های تاریخی به نقش اساسی تولیدات کارخانه‌ای و داشتن بستر صنعتی برای توسعه‌یافتگی تاکید میکند. - [ظهور رایش چهارم غربی و ضرورت بازیابی جبهه‌ی متحد ضدفاشیسم](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D8%B8%D9%87%D9%88%D8%B1%20%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4%20%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%20%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%20%D9%88%20%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA%20%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C%20%D8%AC%D8%A8%D9%87%D9%87%E2%80%8C%DB%8C%20%D9%85%D8%AA%D8%AD%D8%AF%20%D8%B6%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C/): سخنرانی اخیر مارکو روبیو اعلامیه‌ی نیمه رسمی تشکیل جبهه‌ای در سطح جهانی است : امپریالیسم غربی علیه بشریت. و همگی به خوبی میدانیم که یک جبهه دو طرف بیشتر ندارد. - [تبعیدشدگان فردا: کوبا در زمان مبارزه](https://pishtaz.net/%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C/%DA%A9%D9%88%D8%A8%D8%A7%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87/): اول وارگان، مارکسیست لهستانی، در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۴ بعد از سفری به کوبا، متنی زیبا درمورد این جزیره‌ی دوست داشتنی منتشر کرد. الان که کوبای سربلند و سرافرازِ ما تحت فشار شدیدی از طرف یانکی‌های نسل‌کش شرور است، خوب است که این متن را بخوانیم و بدانیم که «کوبا هنوز از زمان مبارزه خارج نشده است. و چون مردم کوبا تسلیم نشده‌اند، ما به مبارزه ادامه می‌دهیم.» - [پیشتاز برای چه؟](https://pishtaz.net/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%20%D9%88%20%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B2/): مانیفست پیشتاز - [هوش مصنوعی و تخریب خلاقانه](https://pishtaz.net/%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF/%D9%87%D9%88%D8%B4%20%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%A8-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87/): مایکل رابرتز، اقتصاددان مارکسیست بریتانیایی، در این مقاله به توجه گسترده‌ی سرمایه به هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری‌های عظیم در این حوزه میپردازد. او استدلال میکند که پیشرفت در این حوزه به احتمال زیاد در کوتاه مدت باعث ترکیدن حباب ناشی از انتظارات نامعقول و سقوط شرکت‌های ضررده خواهد شد. اما در بلندمدت میتواند بهره‌وری نیروی کار را برای سرمایه با «تخریب خلاقانه» بالا ببرد. امری که ضربه‌ای مهلک به کارگران قربانی این تحول خواهد زد. - [چرا نقد کارل پوپر از دیالکتیک مردود است](https://pishtaz.net/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87/popper_Colin%20Bodayle/): مروری بر نقد پوپر از دیالکتیک و رد آن. ## Series - [درس‌گفتارهای کاپیتال](https://pishtaz.net/series/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%E2%80%8C%DA%AF%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C%20%DA%A9%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84/): درس‌گفتارهای کاپیتال، یادداشت‌های فرج‌الله میزانی (ف.م. جوانشیر) برای جلسات آموزش اقتصاد سیاسی و کاپیتال مارکس است. این مجموعه به کوشش اکبر قنبری در سه جلد توسط نشر نگاه معاصر منتشر شده و بخش‌های مختلف آن در این وب‌گاه به صورت مقاله منتشر می‌شود. - [مجله دانش و امید](https://pishtaz.net/series/%D9%85%D8%AC%D9%84%D9%87%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%20%D9%88%20%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF/): مجلهٔ دانش و امید (از کانال تلگرامی دانش‌ومردم) رسانه‌ای است متفاوت از جریان رسمی و مسلط. با تلاش فراوان، حقیقت را ذره ذره، از دل غوغای گوش‌پُرکُن بنگاه‌های خبری وابسته به انحصارات، بیرون می‌کشد. - [نظریهٔ ارزش‌پایهٔ تورم](https://pishtaz.net/series/%D9%86%D8%B8%D8%B1%DB%8C%D9%87%D9%94%20%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%E2%80%8C%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87%D9%94%20%D8%AA%D9%88%D8%B1%D9%85/): مایکل رابرتز در این مجموعهٔ چهاربخشی — برگرفته از پژوهش مشترکش با گولیلمو کارکدی — نخست به نقد نظریه‌های جریان اصلی و هترودوکس تورم می‌پردازد، سپس «نظریهٔ ارزش‌پایهٔ تورم» را معرفی کرده و در نهایت آن را بر جهش تورمی پساهمه‌گیری می‌آزماید.